နာမည္ရင္းက (ဦး) တင္ေမာင္ျဖစ္သည္။ ဇာတိက ေညာင္ဦး။ မိဘမ်ားက ကုန္သည္ႀကီးမ်ား ျဖစ္သည္။ ဤအတြက္ (ဦး) တင္ေမာင္သည္ ကုန္သည္မ်ဳိး႐ုိးမွ ဆင္းသက္လာသည္ဟု ဆုိရမည္။ သို႔ေသာ္ ....(ဥၤီး) တင္ေမာင္၏ ဘ၀တေလွ်ာက္လံုးကား ကဗ်ာဆရာ၊ စာေရးဆရာ၊ သတင္းစာ ဆရာ၊ အယ္ဒီတာ၊ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္။ စာေပ၊ အႏုပညာႏွင့္ သတင္းစာနယ္ဇင္း နယ္ပယ္အတြင္း တဘ၀လံုး ရင္းခဲ့သူ...။
(က)
ဖုန္းစြမ္းႏွင့္လူစ
၁၉၃၉ ခုႏွစ္
ဇြန္လ။
နတ္သမီးကမ္းပါးသည္ ေစာင့္နက္၏။ ကမ္းပါးထက္ မန္းက်ည္ပင္ႀကီးမ်ားက အရိပ္ရေစ၏။
ဧရာ၀တီျမစ္အတြင္းမွ တုိက္ခတ္လာသည့္ ေလေၾကာင့္ မန္က်ည္းရြက္တို႔သည္ ေလတြင္ ဖ်တ္ဖ်တ္လူး၍ ေနၾကသည္။ မန္က်ည္းပင္ရိပ္၌ ေညာင္ဦး အထက္တန္းေက်ာင္းမွ အလယ္ တန္းေက်ာင္းသားႏွစ္ဦးတုိ႔သည္ ျမစ္ျပင္အား မ်က္ႏွာမူ၍ ထုိင္ေနၾကသည္။
နံနက္ ေက်ာင္းတက္ခ်ိန္၌ သူတုိ႔ေက်ာင္းသားႀကီးမ်ားအား ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးက ႐ုံးခန္းအတြင္း ေခၚယူ၍ ေညာင္ဦး အထက္တန္းေက်ာင္း၏ ပထမဆံုး လက္ေရးမဂၢဇင္း ထုတ္မည့္အေၾကာင္း ေျပာ၏။ ေက်ာင္းသားမ်ားအား (၁၅) ရက္အတြင္း စာမူမ်ား ေရးေပးၾကရန္လည္း ေတာင္း၏။
ဤအတြက္ သူတုိ႔ႏွစ္ဦး ေန႔လည္ေက်ာင္းလႊတ္ခ်ိန္တြင္ နတ္သမီးကမ္းပါးရွိ မန္က်ည္းပင္ ေအာက္၌ထုိင္ရင္း စာေရးရန္ ကိစၥတုိင္ပင္ေနၾက၏။
“ငါတုိ႔ ဘာစာေရးၾကမလဲ...”
“ရာသီဖြဲ႔ကို ေရးရတာ အလြတ္လပ္ဆံုးပဲ။ ရာသီအလွကို ဖြဲ႔မယ္ကြာ”။
“ရာသီမသိ ပန္းနဲ႔ ညိႇတဲ့... ပန္းေတြရဲ႕ အလွကို ဖြဲ႔ႏိုင္တယ္ကြ”
“ဟ...ငါက ပန္းဆိုလို႔ ႏွင္းဆီပန္းေလာက္ပဲသိတာ၊ ဘယ္လိုလုပ္လုိ႔ ပန္းရဲ႕အလွကို ဖြဲ႔ႏုိင္မလဲကြ”
“ဒါျဖင့္ မင္းေရးခ်င္တာေရး ငါကေတာ့ ရာသီဖြဲ႔ပဲ ေရးမယ္ကြာ။ မိုးရာသီအေၾကာင္း ေ႐းမယ္”
“ဒါလည္း မင္းက စိတ္ကူးယဥ္တာပဲကြ။ တို႔ေနတဲ့ မိုးေခါင္ေရရွားေဒသမွာ ဒီေလာက္ေျခာက္ေသြ႔ တဲ့ သဲကႏၲာရတပုိင္း အရပ္မွာေနၿပီး မိုးရာသီဖြဲ႔ကို စိတ္ကူးယဥ္လုိ႔ မျဖစ္ဘူး။ ငါ့အျမင္က တုိ႔တေတြ ဟာ မိုးကိုေမွ်ာ္ေနလို႔ မျဖစ္ဘူး။ ပိုက္န႔ဲသြယ္တဲ့ ေရျဖစ္ျဖစ္၊ ရတဲ့နည္းနဲ႔ ေရကိုရွာေဖြၿပီး သီးႏွံေတြ ဖြံ႔ၿဖဳိးေရးကို လုပ္ရမယ္ကြ”
ေန႔လည္ ေက်ာင္းတက္ေခါင္းေလာင္းသံၾကား၍ သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္ မန္က်ည္းပင္ေအာက္မွ ထြက္ခဲ့ၾက၏။
ေက်ာင္းမဂၢဇင္းထြက္သည့္အခ်ိန္၌ သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္စလံုး၏ စာမ်ား ပါလာၾက၏။ တေယာက္၏ စာက “ခါ၀ႆန္” ဟူသည့္ မိုးဥတုဖြဲ႔။
တေယာက္၏ စာက “ေက်ာင္းျပဳျပင္ေရး” ေဆာင္းပါး။ ေက်ာင္းျပဳျပင္ေရး ေဆာင္းပါးေရးသူက (ဆရာႀကီး) ဦးေသာင္းျဖစ္လာမည့္သူ...။
(ခ)
သတင္းေထာက္ စာေမးပြဲ
၁၉၄၇ခုႏွစ္...။
“သတင္းေထာက္အလိုရွိသည္”
ဗမာ့ေခတ္ သတင္းစာတုိက္အတြက္ သတင္းေထာက္ အလိုရွိသည္။ အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာႏွစ္ဘာသာ တတ္ေျမာက္ရမည္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာစာကို ေကာင္းစြာ ေရးတတ္ရမည္။ လစာအား ၁၅၀ိ/မွ ၂၀၀ိ/ အထိ အရည္အခ်င္းအလုိက္ ေပးမည္။ ဗမာ့ေခတ္သုိ႔ လူကိုယ္တုိင္ လာေရာက္ေလွ်ာက္ ထားပါ။
၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ (၁၁) ရက္ေန႔ထုတ္ ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာမွ ေၾကာ္ျငာအား သူေတြ႔၏။ ထုိစဥ္က သူသည္ တကၠသိုလ္၀င္စာေမးပြဲ ေျဖရန္ ရန္ကုန္သို႔ေရာက္ေန၏။ ေၾကာ္ျငာပါသည့္ ေန႔တြင္ပင္ သူ ေလွ်ာက္လႊာတင္လုိက္၏။ လူကိုယ္တုိင္ သြားေရာက္၍ တင္ျခင္းေတာ့မဟုတ္။ စာတုိက္မွ ေပးပို႔၍ တင္လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။
မၾကာ...။ ဗမာ့ေခတ္မွ သူ႔ထံ အေၾကာင္းျပန္၏။ စစ္ေဆးေမးျမန္းရန္ ရက္ခ်ိန္းသည့္ စာျဖစ္သည္။ သူ ဗမာ့ေခတ္တုိက္သို႔ သြားသည့္ေန႔၌ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဘတ္စ္ကားမ်ား သပိတ္ေမွာက္ၾကသျဖင့္ သူေနထိုင္ရာ လသာလမ္းမွ ဗမာ့ေခတ္တုိက္ရွိရာ ေရႊဂံုတုိင္သို႔ လမ္းေလွ်ာက္၍ သြားခဲ့ရ၏။
ဗမာ့ေခတ္တုိက္သို႔ ေရာက္ေတာ့ ေခၽြးျပန္ေနၿပီ...။
အယ္ဒီတာဦးအုန္းျမင့္၏ စားပြဲေရွ႕တြင္ထုိင္၏။ ဦးအုန္းျမင့္က သူအား စစ္ေဆးေမးျမန္းမည့္သူ ျဖစ္သည္။
“ပညာအရည္အခ်င္း”
သူေျဖ၏။
“သတင္းေထာက္လုပ္ဖူးသလား”
“သူရိယနဲ႔ ဂ်ာနယ္ေက်ာ္မွာ နယ္သတင္း ေရးဖူးပါတယ္”
“အခုတေလာ ဗမာ့ေခတ္မွာ ဘာသတင္းထူးလဲ”
“ဗိုလ္ခ်ဳပ္တုိ႔ ဘိလတ္သြားမယ့္အထဲမွာ ဘႀကီးဘေဘ ပါမယ္ဆုိတဲ့ သတင္းကို သတင္းစာတုိင္းက ေရးေပမယ့္...ဘႀကီးဘေဘ မလိုက္ျဖစ္မယ့္သတင္းကို ဗမာ့ေခတ္က အခ်ပ္ပိုထည့္ၿပီး ေဖာ္ျပတဲ့ သတင္းထူးပါတယ္...”
“ဘာေၾကာင့္ဗမာ့ေခတ္ကိုဖတ္တာလဲ”
“ႀကိဳက္လို႔ပါ”
“ဘာကိုႀကိဳက္တာလဲ”
“သတင္းထူး၊ သတင္းဦး ပါတာရယ္၊ ေခါင္းစဥ္တပ္တာ ျပတ္သား ထိမိတာရယ္”
“ဗမာ့ေခတ္ရဲ႕ မူ၀ါဒကိုေရာ”
“ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ေရး၀ံ့တာကို ႀကိဳက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တယူသန္ လက္၀ဲ၀ါဒ ဆန္႔က်င္ေရးကို မႀကိဳက္ဘူး”
လူေတြ႔စစ္ေဆးမႈက ၿပီးၿပီ...။
(ဂ)
ႏွစ္က်ပ္စား သတင္းေထာက္။
ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာတုိက္မွ သူထံသို႔ အေၾကာင္းၾကားစာပို႔၏။ သတင္းက သူ႔အတြက္ သတင္း ေကာင္းမဟုတ္။ “လူႀကီးမင္းအား ေရြးခ်ယ္ျခင္းမျပဳ၍ ၀မ္းနည္းေၾကာင္း” အေၾကာင္းျပန္တာ ျဖစ္သည္။ သူစာကိုဖတ္ၿပီး အေတာ္စိတ္ထိခိုက္သြားသည္။ နံနက္စာ၊ ညစာပင္ စား၍ မ၀င္ႏုိင္ ေအာင္ ျဖစ္ရသည္။
မည္သုိ႔လုပ္မည္နည္း။ သူက... ကိစၥတခုခုအား လြယ္လြယ္ႏွင့္ အရႈံးမေပးခ်င္။ ဤဥာဥ္ေလးက သူ႔တြင္ရွိ၏။
ဤတြင္ သူသည္ ဗမာ့ေခတ္အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးအုန္းခင္ထံသို႔ စာရွည္ႀကီးတေစာင္ ေရးပို႔၏။ စာရွည္ႀကီးႏွင့္အတူ ဗမာ့ေခတ္ သတင္းစာအား ဆန္းစစ္ထားသည့္ စာတမ္းတေစာင္အားလည္း ေရးပို႔၏။ (၂) ရက္ခန္႔ အၾကာ၌ ဦးအုန္းခင္က သူ႔အား ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာတုိက္သို႔ ေခၚယူ၍ ေတြ႔၏။
“မင္းက ေတာ္ေတာ္လာတဲ့ေကာင္ေလးပဲကြ” ေတြ႔ေတြ႔ခ်င္း ဦးအုန္းခင္က သူ႔အား ဆီးႀကိဳ၍ ရယ္ေမာ၍ေျပာသည္။
“ကဲ...မင္းကို ငါတုိ႔ စမ္းၾကည့္မယ္ကြာ...လခအေနနဲ႔ မဟုတ္ေပမယ့္လည္း ခရီးစရိတ္ေတာ့ ယူေပါ့ကြာ... မင္းအလုပ္ဆင္းတဲ့ေန႔တိုင္း တေန႔ႏွစ္က်ပ္ ထုတ္ယူကြာ... မနက္ျဖန္ကစၿပီး အလုပ္ဆင္းေပေတာ့...”
ထိုေန႔က... ၁၉၄၇ခုႏွစ္ ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၂၇) ရက္ေန႔။
(ဃ)
တတိယေျမာက္သတင္းတပုဒ္...
၁၉၄၇ ခုႏွစ္
မတ္၊ (၃၀) ရက္ေန႔...။
သူသည္ ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာတြင္ သတင္းေထာက္အျဖစ္ အလုပ္၀င္ခဲ့သည္မွာ ရက္ေပါင္း (၃၀) ရွိၿပီ။ ရက္ (၃၀) အတြင္း သူ သတင္းႏွစ္ပုဒ္သာ ေရးခဲ့ရေသးသည္။ ပထမ သတင္းက R.E.S.B အလုပ္သမားသမဂၢ၏ အစည္းေ၀း သတင္းျဖစ္သည္။
ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာ၏ တမ်က္ႏွာစာမွ် သတင္းအား သူေရးလုိက္၏။ အယ္ဒီတာ ဦးအုန္းျမင့္က ရွည္လြန္းတယ္ ျပန္ေရးဟု ဆုိ၍ ေရးခိုင္းျပန္သည္။
အႀကိမ္ႀကိမ္...။
ေနာက္ဆံုးအထိ အယ္ဒီတာက သေဘာမက်။ ဤသို႔ႏွင့္ ထားခဲ့ၿပီး ျပန္ခဲ့၏။ ေနာက္ေန႔ထုတ္ ဗမာ့ေခတ္တြင္ သူ႔သတင္း ပါလာ၏။ သို႔ေသာ္... ေနာက္ဆံုးစာမ်က္ႏွာ၏ ေဒါင့္တေဒါင့္တြင္ ေလးေၾကာင္းမွ်သာ...။
သူသည္ ေန႔စဥ္ လသာလမ္းေနအိမ္မွ ေရႊဂံုတုိင္လမ္းရွိ ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာတုိက္သို႔ အလုပ္ ဆင္း၏။ သိမ္ႀကီးေစ်းမွ ေရႊဂံုတုိင္သို႔ ဘတ္စ္ကားျဖင့္သြား၏။
ထုိေန႔က သူသည္ ဘတ္စ္ကားေမာင္းသူ၏ အေနာက္ ကပ္လ်က္ခံုတြင္ ထုိင္၍ စီးလာသည္။ ကိုယ့္မင္းကိုယ့္ခ်င္းလမ္း ဖ.ဆ.ပ.လ ဌာနခ်ဳပ္ အေရွ႕တြင္ သူစီးလာေသာ ကားႏွင့္ အျခား တဘက္မွ လာေသာကားတုိ႔ ေခါင္းခ်င္းဆိုင္၍ တုိက္ေတာ့သည္။
သူကား ျပတင္းမွလြင့္၍ ထြက္သြားသည္။ ျမက္ခင္းျပင္ေပၚသို႔ ေခြေခြေလး က်သြား၏။ ၀ဲဘက္ ပုခံုးမွ စူးစူးရွရွ နာသည္ကို သိလုိက္ရ၏။ အကႌ်လက္ေမာင္းသည္ စုတ္ၿပဲသြား၏။ အကႌ်စုတ္ ေအာက္မွ ေသြးမ်ားယိုစီးထြက္လာ၏။ ဒဏ္ရာက မျပင္း...။ အျခားသူမ်ားကိုၾကည့္ေတာ့ ဒဏ္ရာကိုယ္စီႏွင့္။ အခ်ိဳ႕က ျပင္းထန္စြာ ဒဏ္ရာကိုယ္စီႏွင့္။
ကားေမာင္းသူသည္ ဒက္ရွ္ဘုတ္ႏွင့္ ထုိင္ခံုအၾကား ကိုယ္ခႏၵာ ေအာက္ပိုင္းသည္ ညပ္၍ေနသည္။ ေသြးတုိ႔က အုိင္ထြန္း၍ေန၏။ ႐ုန္း၍မရ၊ ေအာ္ဟစ္၍ ေနသည္။
သူကားေပၚသို႔ တက္ၿပီး ကားေမာင္းသူအား ဆြဲထူ၏။ မရ...။ ဒက္ရွ္ဘုတ္က ကားေမာင္းသူ၏ ဒူးေခါင္းေကြးအား ဖိထား၏။ သူႏွင့္ အျခားတေယာက္က ကား၏ ဒက္ရွ္ဘုတ္အား ပုခံုးႏွင့္မ၏။ အျခားႏွစ္ေယာက္က ကားေမာင္းသူအား ဆြဲထူ၍ ေပြ႔သည္။ ကားဆရာ၏ ဒဏ္ရာက ေသြးပ်က္ ေလာက္စရာ။
ဒူးေခါင္းခြံသည္ ေၾကမြ၍ ေန၏၊ အ႐ိုးသည္ ေငါေငါႀကီး ထြက္ေနသည္။ ျဖဴျဖဴေဖြးေဖြး။ အသား တစ္မ်ားက လန္ေနသည္။ နီရဲေသာ ေသြးတုိ႔က အုိင္ထြန္းေနသည္။ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္းသည္ ဒူးေခါင္း ေကြးမွေန၍ ျပတ္လုလု။
သူသည္ ကားဆရာအားၾကည့္ၿပီး ေသြးပ်က္သြား၏။ ကားဆက္၍ မစီးရဲေတာ့။ လမ္းေလွ်ာက္၍ပင္ ေရႊဂံုတုိင္လမ္းရွိ ဗမာ့ေခတ္ သတင္းစာတုိက္သို႔ အေရာက္သြားေတာ့၏။ တုိက္ေပၚသို႔ ေရာက္ သည္ႏွင့္ အယ္ဒီတာ ဦးအုန္းျမင့္က သူ႔အား ၾကည့္ၿပီး ေမး၏။
“ဘာျဖစ္လာတာလဲဗ်၊ ပုခံုးမွာလည္း ေသြးေတြနဲ႔”
သူက ကားတုိက္မႈျဖစ္ပံုအား ေျပာျပ၏။
“ဟာ... အေတာ္ပဲ အပုဒ္တုိ လိုတာနဲ႔ အေတာ္ပဲ ၊ ဒီကားတုိက္တဲ့သတင္း ျမန္ျမန္ေရးေပးစမ္းဗ်ာ”
အယ္ဒီတာက သူ႔ဒဏ္ရာအား စိတ္မ၀င္စား၊ သူစိတ္၀င္စားသည္က ကားတုိက္မႈသတင္း...။ သတင္းကိုသာ ေရးခိုင္းေနေတာ့သည္။
သူ... သူကိုယ္တုိင္ ကားတုိက္ခံခဲ့ရသည့္ သတင္းအား ေရးေပးလိုက္၏။ သတင္းေရးၿပီး သူ
အိမ္သို႔ ျပန္ခဲ့ေတာ့၏။ အိမ္အျပန္လမ္း၌မူ သူသည္ အေတြးမ်ားႏွင့္....။
“သတင္းစာေလာကဆုိတာ ၾကင္နာမႈ မရွိဘူး၊ ငါနဲ႔ မျဖစ္ပါဘူး၊ ဘယ္သူေသေသ သတင္းသာ အေရးႀကီးတာပဲ...”။
(င)
ႏုိင္ငံေတာ္ လုပ္ႀကံမႈသတင္း...
၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ (၁၉) ရက္။
ထုိစဥ္က သူသည္ ဗမာ့ေခတ္တြင္ အေထြေထြသတင္းေထာက္တဦး ျဖစ္၍ေနေလၿပီ။ သတင္း ေထာက္သက္ကမူ (၅) လပင္ မျပည့္တတ္ေသး။ သမိုင္း၌ အႀကီးက်ယ္ဆံုးေသာ သတင္းအား လုိက္ခဲ့ရသည္။
ႏုိင္ငံေတာ္လုပ္ႀကံမႈ သတင္းႀကီးျဖစ္သည္။
ဇူလုိင္လအတြင္း၌ သူသည္ သတင္းထူးမ်ားစြာအား ပင္ပင္ပန္းပန္း လိုက္ခဲ့ရ၏။
BOC က ၀ါဆုိလျပည့္ေန႔ ႐ုံးပိတ္မေပးသည့္သတင္း ...
တ႐ုတ္ျပည္မွ ျပန္လာသည့္ ွဗမာစစ္ေျပးမ်ားသတင္း ....
ပုလိပ္သပိတ္သတင္း ....
လစာႏံႈးသစ္သတင္း ....
၀န္ထမ္းတုိ႔ ၏ အပိုေၾကးျပႆနာ
သခင္ႏု၏ ဗိလပ္ေဆြးေႏြးပြဲသတင္း
ဘရင္းဂန္း (၂၀၀) ေပ်ာက္ဆံုးမႈ...
။
သတင္းမ်ားက ထူးသလုိ ေနာက္ကြယ္မွ သတင္းမ်ားကိုလည္း လိုက္ရေသး၏။ ဇူလိုင္လ
(၁၈) ရက္ေန႔ ည၌ နံနက္ (၂း၀၀) နာရီခန္႔မွပင္ သူအိပ္ယာ၀င္ခဲ့ရသည္။
အိပ္ခ်ိန္ ေနာက္က်ေသာ္လည္း နံနက္တြင္မူ ေစာေစာပင္ႏုိး၏။ အက်င့္ျဖစ္ေန၍ ႏိုးလာေသာ္
လည္း အိပ္ေရးက မ၀။ သုိ႔ေသာ္ ေန႔စဥ္တာ၀န္အရ ေကာ္ဖီတခြက္ေသာက္ၿပီး စက္ဘီးႏွင့္အိမ္မွ ထြက္ခဲ့၏။
ပထမ ေညာင္ပင္ေလးဆိပ္၊ ထုိမွ (၂၇) လမ္းရွိ ပုလိပ္အသင္းတုိက္။ ပုလိပ္အသင္းတုိက္သို႔ ေရာက္ေတာ့ နံနက္ (၉) နာရီခန္႔ ရွိၿပီ။ ပုလိပ္အသင္းမွပင္ တယ္လီဖုန္းႏွင့္ တုိက္သုိ႔ ဆက္၏။ ကံဘဲ့သို႔ သြားၿပီး “သံမဏိသပိတ္” သတင္းယူရန္ အေၾကာင္းၾကားသည္။ တုိက္က ခြင့္မျပဳ။ အတြင္း၀န္႐ုံးသို႔ သြားရန္ ၫႊန္ၾကားသည္။ ဓနိေတာမွ အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္မ်ား ဗိုလ္
ခ်ဳပ္ႏွင့္ အတြင္း၀န္႐ုံးတြင္ ေတြ႔မည္၊ ဤသတင္းအား ယူရန္ခိုင္း၏။
သူ...အတြင္း၀န္႐ုံးရွိ သတင္းေထာက္မ်ား ႐ုံးခန္းသို႔ ေရာက္သည့္အခိ်န္၌ မည္သူမွ် မရိွၾက။ အခ်ိန္ကား (၉) နာရီ (၂၀) မိနစ္ခန္႔ရွိၿပီ ။ သတင္းေထာက္မ်ား႐ုံးခန္းက အတြင္း၀န္႐ုံးရွိ ဗိုလ္
ခ်ဳပ္၏ ႐ုံးခန္းႏွင့္ ကပ္လ်က္အခန္းျဖစ္သည္။
“ေဟ့လူ ေစာလွခ်ည္လားဗ်”
၀န္ႀကီး ဦးရာဇတ္၏ သက္ေတာ္ေစာင့္ ရဲေဘာ္ကိုေထြးက ႏႈတ္ဆက္၏။ အခန္းထဲ၌မူ သူတေယာက္ တည္း။ ၾကာေတာ့ ပ်င္းလာ၏။ သတင္းေထာက္မ်ား႐ုံးခန္းမွ သူထြက္လာၿပီး ပုလိပ္႐ုံးႀကီးသို႔ “ဟာႀကဴလီ” စက္ဘီးစုတ္ေလးႏွင့္ သြား၏။ ပုလိပ္႐ုံးႀကီးသို႔ သူေရာက္သည္ႏွင့္ ပုလိပ္ကားမ်ား တစီးၿပီး တစီး အျပင္းေမာင္း၍ ထြက္သြားၾက၏။ ထူးၿပီ။ ဘာလဲ...။ စဥ္းစားေနစဥ္ ဗမာ့ေခတ္မွ မႈခင္းသတင္းေထာက္ ပုလိပ္႐ုံးေပၚမွ ဆင္းလာၿပီး သူ႔အနီးသို႔ ေရာက္လာသည္။
“ေဟ့...ေဟ့ ...တခုခုေတာ့ တခုခုပဲ။ ဘာျဖစ္မွန္းေတာ့ မသိဘူး... လုိက္ရေအာင္”
မႈခင္းသတင္းေထာက္သည္ ေျပာရင္းဆုိရင္းႏွင့္ သူ၏စက္ဘီးေပၚသို႔ တက္၏။ သူတို႔ စက္ဘီးႏွင့္ ထြက္ခဲ့ၾကသည္။
“ဘယ္လုိက္မလဲဗ်”
“အတြင္း၀န္႐ံုးမွာတဲ့... အတြင္း၀န္႐ုံးကိုလိုက္”
သူတုိ႔ အတြင္း၀န္႐ံုးသို႔ ေရာက္သည္။ အလယ္ေပါက္မွ သူနာျပဳ ကားတစ္စီး ထြက္လာသည္။ လူအုပ္ႀကီးသည္ အတြင္း၀န္႐ံုး အလယ္ေပါက္၀၌ ျပည့္က်ပ္ေန၏။
“ဗိုလ္ခ်ဳပ္တုိ႔ အသတ္ခံရၿပီ”
ထုိ႔ထက္ ဘာမွ်မသိရေသး...။
အတြင္း၀န္႐ံုးအတြင္းသို႔ တုိး၀င္၍ ေျမာက္ဘက္ေလွကားမွ အတြင္း၀န္႐ံုးေပၚသို႔ တက္ခဲ့၏။ အတြင္း၀န္႐ံုး အလယ္ေလွကားမႀကီး၏ ထိပ္၀ရံတာသို႔ သူေရာက္သြားသည္။ အေလာင္းမ်ားအား အတြင္းမွ သယ္ထုတ္၍ေနၾကသည္။
အ၀တ္ျဖဴႏွင့္ အုပ္ထားေသာ အေလာင္းတေလာင္းအား သယ္ထုတ္လာသည္ကို ေတြ႔ရသည္။
အ၀တ္ျဖဴေအာက္မွ ေရႊဖလားေရာင္ လံုခ်ည္အား ျမင္ရ၏။ သားေရရႈးဖိနပ္ စီးထားေသာ ေျခေထာက္မ်ားသည္ တုန္ေနသည္။ အေၾကာအျမင္မ်ား ႐ုန္းေနသည့္ပမာ။
“ဒါ...ဒါ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မဟုတ္လား...။ မေသေသးဘူး။ မေသေသးဘူး...”
သူ ကေယာင္ကတန္းေအာ္မိသည္။
“ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို သယ္သြားၿပီဗ်...။ ဒါ ဦးဘခ်ဳ္ိပါဗ်ာ...”
တေယာက္က သူ႔အား ျပန္ေျပာသည္။
ထို႔ေနာက္ တေယာက္အား သယ္လာျပန္၏။ ရွမ္းေဘာင္းဘီ နံ႔သာေရာင္ႏွင့္ မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီး။
အတြင္း၀န္႐ံုးမွ ေဆး႐ုံႀကီးသို႔ သူေျပးျပန္သည္။ ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ အတြင္းခန္းသို႔ မည္သူ႔မွ်
အ၀င္မခံ။ သူကား ေဆး႐ုံ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးၿပီးျဖစ္၍ ၀င္ခြင့္ရ၏။ ေဆး႐ုံအတြင္းခန္း၌ မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီးသည္ ကုတင္တခုေပၚ၌ တုန္တုန္ရီရီႏွင့္ ရွိေနသည္။
ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိမွာမူ ကြယ္လြန္၍ သြားၿပီ။ အေလာင္းကိုမူ ရင္ခြဲတုိက္သို႔ မပို႔ရေသး။ သူ ကပ်ာ
ကယာပင္ အခန္းတြင္းမွ ထြက္ခဲ့ၿပီး အျပင္၌ရွိေနသည့္ ဗမာ့ေခတ္ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးအုန္းခင္ထံမွ ဓာတ္ပံု႐ုိက္ရန္ ကင္မရာအား ေတာင္း၏။ ဦးအုန္းခင္က မေပး...။
“မ႐ိုက္ပါနဲ႔ေတာ့ကြာ...”
သူအံ့ၾသသြား၏။ သတင္းထူး၊ သတင္းဆန္းမွန္သမွ် အပင္ပန္းခံ၊ ေငြကုန္ေၾကးက်ခံ၍ ဗမာ့ ေခတ္တြင္ ေဖာ္ျပတတ္သည့္ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္သည္ ယခုမူ...
“လူေတြ ပူေဆြးေသာက ေရာက္ေနၾကတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒို႔က သတင္းေလာက္ၾကည့္ၿပီး ဟိုေမး၊
ဒီေမးနဲ႔ ဓာတ္ပံု႐ုိက္ေနဖုိ႔ မသင့္ပါဘူးကြာ...”
(စ)
“ဟယ္ရီတန္အေရး”
၁၉၅၆ ခုႏွစ္။
ထိုစဥ္္က သူသည္ ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာ၌ တာ၀န္ခံအယ္ဒီတာ ျဖစ္၍ေနၿပီ။ အယ္ဒီတာက (ဦး) ခင္ေမာင္ရီျဖစ္သည္။ (၇) တန္းစာေမးပြဲမ်ားအား စစ္ေဆးေနသည့္အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ အယ္ဒီတာ
(ဦး) ခင္ေမာင္ရီသည္ (၇)တန္း စာေမးပြဲေမးခြန္း ေပါက္ၾကားသည့္ သတင္းတပုဒ္အား ရလာ၏။
တာ၀န္ခံအယ္ဒီတာျဖစ္ေသာ သူ႔အား ျပ၏။
“မွန္ရင္ ခ်သာ ခ်ဗ်ာ” ဟု သူက (ဦး) ခင္ေမာင္ရီအား ေျပာသည္။
ထုိသတင္းက ေနာက္တေန႔ နံနက္ ဗမာ့ေခတ္ သတင္းစာတြင္ ပါလာ၏။ ဗမာ့ေခတ္တြင္ပါသည့္
(၇) တန္းေမးခြန္းႏွင့္ ထုိေန႔တြင္ စစ္ေဆးသည့္ (၇) တန္းစာေမးပြဲေမးခြန္းက တထပ္တည္း...။
သတင္းထူး၊ သတင္းဦးအား ဗမာ့ေခတ္ တေစာင္တည္း ေဖာ္ျပႏုိင္ခဲ့ေလၿပီ။ သူ ပီတိျဖစ္၏။ အယ္ဒီတာတို႔၏ ပီတိ...။
ေန႔လည္ပိုင္းတြင္ သူ႔ထံသို႔ ဗမာ့ေခတ္ သတင္းစာတုိက္မွ ဖုန္းလာ၏။ သတင္းစာတုိက္အား ေက်ာင္းသားမ်ား ၀ိုင္းထားေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ သူ ခ်က္ခ်င္း အေၾကာင္း ရင္းအား စံုစမ္း၏။ အျဖစ္အပ်က္က ....
ထုိေန႔ နံနက္ ဗမာ့ေခတ္တြင္ (၇) တန္းေမးခြန္း ေပါက္ၾကားသည့္သတင္းအား ေဖာ္ျပခဲ့၏။ စာေမး ပြဲေျဖရန္ ေက်ာင္းသားတုိ႔ စာေမးပြဲခန္းသို႔ ေရာက္ၾကသည့္ အခိ်န္၌ ဆရာတုိ႔က စာေမးပြဲကို ရက္ ေရႊ႕လိုက္ေၾကာင္းေျပာ၏။ ေက်ာင္းသားမ်ားက မေက်နပ္။ စာေမးပြဲ ရက္အကန္႔အသတ္မရွိ ေရႊ႔သည့္အေၾကာင္းအား သိလိုၾကသည္။ သို႔ႏွင့္ ပညာမင္းႀကီး႐ုံးသို႔ ခ်ီတက္ၾကျပန္သည္။
ေက်ာင္းသားမ်ားက တျဖည္းျဖည္း မ်ားလာၾကသည္။ ပညာမင္းႀကီး႐ုံးမွ အရာရွိက ေျပလည္ ေအာင္ ရွင္းျပျခင္း မျပဳဘဲ ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာက ေရး၍ စာေမးပြဲ ရက္ေရႊ႕ရေၾကာင္း ေျပာ၏။
ဤတြင္ ေက်ာင္းသားတုိ႔၏ မေက်နပ္မႈသည္ ဗမာ့ေခတ္သို႔ ဦးတည္ခဲ့ၿပီး ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာ တုိက္အား ၀ိုင္းၾကေတာ့၏။
ဗမာ့ေခတ္က ရဲကို အေၾကာင္းၾကား၍ ရဲမ်ားက ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာတုိက္အား ေစာင့္ေပးၾက သည္။ တရားသူႀကီးတဦးလည္းပါ၏။ ေက်ာင္းသားမ်ားက ဗမာ့ေခတ္အား ၀ိုင္း၍ ဆႏၵျပရာမွ တုိက္အတြင္းသို႔ ၀င္ရန္ ႀကိဳးစားၾက၏။ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္၍လာသည္။
တရားသူႀကီး၏ အမိန္႔အရ ရဲတို႔က ေက်ာင္းသားတုိ႔အေပၚ ေက်ာ္၍ ေသနတ္ႏွင့္ ပစ္၏။ လူစုက မကြဲ။ ေက်ာင္းသားတဦးအား ေသနတ္ထိမွန္၏။ ထိုေက်ာင္းသားက “ဟယ္ရီတန္”။ ေက်ာင္းသား တုိ႔ ေသြးဆူသြားၾကၿပီ။ ဒဏ္ရာရသည့္ ေက်ာင္းသားအားထမ္း၍ ဆႏၵျပၾက၏။ ေနာက္ဆံုး တပ္မွ ဗိုလ္မႉးႀကီး ခင္ညိဳ လာေရာက္၍ ေက်ာင္းသားမ်ားအား လူစုခြဲလုိက္ရ၏။ “ဟယ္ရီတန္” က ေသနတ္ဒဏ္ရာႏွင့္ ေသြးလြန္ၿပီး ကြယ္လြန္ခဲ့ရ၏။
ကိုးကား-
-ေၾကးမံုဦးေသာင္း၏ ဗမာ့ေခတ္မွ ေၾကးမံုသို႔
-ေအာင္ဗလ၏ ဧ၀ံေမသုတံ
- ေအာင္ဗလ၏ ႏုိင္ငံ့အေရး |
