ကေမာၻဒီးယား၊ လာအုိ၊ ျမန္မာ၊ ထုိင္းႏွင့္ ဗီယက္နမ္ စသည့္ မဲေခါင္ေဒသမွ အစုိးရေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ေသာ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းကုိ ႏုိ၀င္ဘာ (၆-၇) ရက္ေန႔၌ တုိက်ဳိၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပ၍ လာမည့္ (၃) ႏွစ္အတြင္း မဲေခါင္ေဒသကုိ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း (၅,၅၀၀) ေထာက္ပံ့မည္ဟု ဂ်ပန္အစုိးရက ကတိေပးလုိက္သည္။ ဂ်ပန္အစုိးရသည္ ၎ရန္ပုံေငြ အမ်ားဆုံးထည့္၀င္ေသာ အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ေအဒီဘီ) မွ တဆင့္ မဲေခါင္ေဒသကုိ ကူညီေနေသာ္လည္း ဂ်ပန္၌ မဲေခါင္ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းက်င္းပသည္မွာ ဤအႀကိမ္သည္ ပထမဆုံးျဖစ္ေပသည္။ မဲေခါင္ေဒသတြင္ ယူနန္ျပည္နယ္ပါ၀င္ေသာ္လည္း တုိက်ဳိအစည္းအေ၀း၌ တ႐ုတ္ကုိယ္စားလွယ္ မပါ၀င္သည္ကုိ ထူးျခားခ်က္အျဖစ္ ျမင္ၾကသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ္ မတ္လေႏွာင္းပုိင္း လာအုိႏုိင္ငံ ဗီယမ္က်င္း ၿမိဳ႕ေတာ္၌ မဲေခါင္ေဒသ (၆) ႏုိင္ငံ၏ တတိယေျမာက္ ထိပ္သီးညီလာခံ က်င္းပ၍ တ႐ုတ္၊ ဗီယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ လာအုိ၊ ထုိင္းနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔မွ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။ အာဏာရွင္အစုိးရစနစ္ က်င့္သုံးေသာႏုိင္ငံ (၅) ႏုိင္ငံႏွင့္ ဒီမုိကေရစီစနစ္ က်င့္သုံးရန္ ႀကိဳးစားေနေသာ ႏုိင္ငံ (၁) ႏုိင္ငံ ပါ၀င္သည့္ မဲေခါင္အုပ္စုကုိ ၁၉၉၂ က ဖြဲ႔စည္းခဲ့သျဖင့္ သက္တမ္း (၁၆) ႏွစ္ေက်ာ္ရွိၿပီျဖစ္၏။ မဲေခါင္ထိပ္သီးညီလာခံကုိ
၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွစ၍ (၃) ႏွစ္တႀကိမ္ က်င္းပေနသည္။ ပထမထိပ္သီးညီလာခံကုိ ကေမာၻဒီးယား၌ က်င္းပၿပီး ဒုတိယညီလာခံကုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ ကူမင္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပသည္။

ဤအခ်က္ကုိၾကည့္ပါက ယူနန္၊ လာအုိႏွင့္ ကေမာၻဒီးယားသည္ မဲေခါင္ေဒသဖံြ႔ၿဖိဳးေရးတြင္ အေရးပါေနသည္မွာ ထင္ရွား၏။ မဲေခါင္ျမစ္သည္ တ႐ုတ္ျပည္၌ ျမစ္ဖ်ားခံၿပီး ျမန္မာ၊ လာအုိ၊ ထုိင္း၊ ကေမာၻဒီးယားႏွင့္ ဗီယက္နမ္ကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းသည့္ အတြက္ မဲေခါင္ျမစ္၀ွမ္းကုိ အမီွျပဳေနထုိင္ေသာ လူဦးေရသည္ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္၌ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္း ရွိသည္အထိ တုိးတက္ရမည္ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ မဲေခါင္ေဒသ ထိပ္သီးညီလာခံမ်ား က်င္းပေနျခင္းျဖစ္သည္။

၁၉၉၂ ၌ မဲေခါင္ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္ စတင္ကတည္းက ျမန္မာမွလြဲ၍ က်န္ႏုိင္ငံ (၅) ႏုိင္ငံ၌ ဆင္းရဲသားဦးေရ နည္းပါးလာသည္ဟု ၂၀၀၇ အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ေအဒီဘီ) အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပသည္။ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ စာရင္းဇယား မေတြ႔ရပါ။ မဲေခါင္ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္း၌ အရင္းအႏွီး အမ်ားဆုံးထုတ္သူသည္ တ႐ုတ္ျဖစ္၏။ ကူမင္က ဘန္ေကာက္အထိ ကားလမ္းေဖာက္ထားသည္။ လာအုိႏွင့္ ကေမာၻဒီးယားတြင္ တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္၏။ သဘာ၀သယံဇာတကုိ တ႐ုတ္က မ်က္စိက်ေနသည္။ စစ္ေရး၌လည္း အမ်ားဆုံးကူညီသည့္အတြက္ တ႐ုတ္ၾသဇာေညာင္းလာႏုိင္သည္။ လာအုိ၊ ကေမာၻဒီးယားသည္ လူေနက်ဲ၍ က်ယ္၀န္းသည့္အတြက္ ေျမဧကေပါင္း သိန္းခ်ီ၍ တ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ားကုိ ႏွစ္ရွည္ငွားထားပါသည္။

ေျမရွိ၍ ေငြအားလူအားမရွိသည္ကုိ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး တ႐ုတ္၀င္လာျခင္းျဖစ္၏။ ထုိင္းႏွင့္ ဗီယက္နမ္သည္ ဒုတိယအင္အားအေကာင္းဆုံးျဖစ္၏။ ျမန္မာႏွင့္လာအုိကုိ ေႂကြးပိေသာႏုိင္ငံအျဖစ္ ေအဒီဘီက သတ္မွတ္ထားသည္။ ျမန္မာစစ္အစုိးရ၏ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားအေထာက္အပံ့အနည္းငယ္သာ ရရွိမႈေၾကာင့္ ျမန္မာပါ၀င္ေသာအခန္းမွာ အကန္႔အသတ္ရွိေနသည္။ မဲေခါင္အေရွ႕အေနာက္ လမ္းေၾကာင္းစီမံကိန္းအရ ေမာ္လၿမိဳင္မွ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံ ဒါနန္ၿမိဳ႕အထိ မုိင္ (၉၀၀) ေက်ာ္ရွည္ေသာ ကားလမ္းကုိ ေဒၚလာသန္း (၃,၀၀၀) အကုန္အက်ခံၿပီး ေဆာက္လုပ္ေနပါသည္။

ေမာ္လၿမိဳင္-ျမ၀တီ မုိင္ (၁၀၀) ေက်ာ္ရွည္ေသာကားလမ္းကုိ ထုိင္းအစုိးရက အကုန္အက်ခံၿပီး ေဆာက္လုပ္၏။ ျမ၀တီ-သကၤန္းညီေနာင္လမ္းကုိ ထုိင္းကုမၸဏီက ေဆာက္လုပ္၍ ၿပီးစီးသြားပါၿပီ။ ယခု သကၤန္းညီေနာင္-ေကာ့ကရိတ္ကားလမ္းကုိ တည္ေဆာက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္။ ေငြရင္းမရွိေသာ ျမန္မာ၊ လာအုိႏွင့္ ကေမာၻဒီးယားကုိ ကူညီႏုိင္ရန္ ထုိင္းအစုိးရက ၂၀၀၃ ႏုိ၀င္ဘာလတြင္ ဧရာ၀တီ၊ ေက်ာက္ဖုရား၊ မဲေခါင္ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေရးလမ္းစဥ္ကုိ ပုဂံၿမိဳ႕ေဟာင္း၌ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရာ၌ လုိအပ္ေသာ အရင္းအႏွီးကုိ ထုိင္းအစုိးရ စုိက္ထုတ္မည့္အစီအစဥ္ျဖစ္သည္။

ျမ၀တီ-ေမာ္လၿမိဳင္ကားလမ္းစီမံကိန္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရ၍ ဒုကၡေရာက္သူမ်ားရွိသကဲ့သုိ႔ ေျမဧကသိန္းခ်ီ၍ စုိက္ပ်ဳိးေရး ကန္ထ႐ုိက္ရေသာ ထုိင္းကုမၸဏီမ်ားလည္းရွိ၏။ မဲေခါင္စီမံကိန္း၌ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားမ်ား အက်ဳိးမခံစားၾကရေသာ္လည္း ယူနန္ေနတုိင္းရင္းသားမ်ားကုိ တ႐ုတ္အစုိးရက ကူညီေထာက္ပံ့ေနသည္။ ယူနန္သည္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစု အမ်ားဆုံးျပည္နယ္ျဖစ္၍ မဲေခါင္စီမံကိန္းေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား ဒုကၡမေရာက္ေအာင္ တ႐ုတ္အစုိးရက ဂ႐ုစုိက္ေနပုံရသည္။

တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀မ္ဂ်ာေဘာင္းသည္ မဲေခါင္ထိပ္သီးညီလာခံအၿပီး၌ ယူနန္ျပည္နယ္ ဂ်င္းေဖာကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နယ္ေျမသုိ႔ သြားေရာက္သည္။ တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုေတြကုိ ေဒၚလာသန္းေပါင္း (၃,၅၀၀) ေထာက္ပံ့ရန္ အစုိးရက ဆုံးျဖတ္ေၾကာင္း ၀မ္ဂ်ာေဘာင္းက ေျပာသည္။ တ႐ုတ္ျပည္၌ ဂ်င္းေဖာဟုေခၚေသာ တုိင္းရင္းသားကုိ ျမန္မာျပည္၌ ကခ်င္ဟု ေခၚသည္။ မဲေခါင္ေဒသ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းတြင္ တ႐ုတ္သည္ ေငြအားလူအား အစုိက္ႏုိင္ဆုံးျဖစ္သည့္အတြက္ တ႐ုတ္စီးပြားေရး နယ္ခ်ဲ႕ရန္ လမ္းခင္းေပးေသာ စီမံကိန္းလုိျဖစ္ေနသည္ဟုလည္း သုံးသပ္ၾကသည္။ တ႐ုတ္လႊမ္းမုိးေနသည္ကုိ တန္ျပန္ရန္အတြက္ ဂ်ပန္အစုိးရသည္ တုိက်ဳိအစည္းအေ၀းက်င္းပ၍ ေဒၚလာသန္း (၅,၅၀၀) မဲေခါင္ႏုိင္ငံ (၅) ႏုိင္ငံကုိ ေထာက္ပံ့ရန္ ကတိျပဳျခင္းျဖစ္ပုံရပါသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ေအဒီဘီ (ေခၚ) အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္သည္ နအဖအစုိးရကုိ ျပန္လည္ေထာက္ပံ့လာႏုိင္ပါသည္။ ေအဒီဘီ (ေခၚ) အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္၌ ၾသဇာအရွိဆုံးသည္ ဂ်ပန္ႏွင့္ အေမရိကန္ျဖစ္သည္။ ေငြရင္းစုိက္ထုတ္ရာ၌လည္း သူတုိ႔က အမ်ားဆုံးျဖစ္၏။ ေအဒီဘီကုိ ကုလသမဂၢအာရွစီးပြားေရးေကာ္မရွင္က ၁၉၆၆ ၌ တည္ေထာင္သည့္အခါ အဖြဲ႔၀င္ (၃၁) ႏုိင္ငံသာ ရွိ၏။ ယခုအဖြဲ႔၀င္ (၆၇) ႏုိင္ငံရွိလာၿပီး ျမန္မာသည္ ၁၉၇၃ ၌ အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္လာသည္။ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ပါက ေအဒီဘီအဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္ႏုိင္သည့္အတြက္ အေနာက္ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားလည္း ပါ၀င္လာသည္။ ေငြရင္းထည့္သည့္အေပၚ၌ မူတည္၍ မဲေပးႏုိင္ခြင့္ရရွိ၍ ဂ်ပန္ႏွင့္ အေမရိကန္၌ မဲအမ်ားဆုံးရွိသည္။ ၎တုိ႔ သေဘာမတူပါက မည္သူကုိမွ ေအဒီဘီက ေငြထုတ္ေခ်းမည္ မဟုတ္ပါ။

ေမာ္လၿမိဳင္၌ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာဆိပ္ ေဆာက္လုပ္ေရးသည္ မဲေခါင္အေရွ႕အေနာက္ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္း၌ အက်ဳံး၀င္ေနသည္။ ျမ၀တီ-ေမာ္လၿမိဳင္၊ ဘားအံ စီးပြားေရးဇုန္၌ ထုိင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမည္ဆုိပါက ထုိင္းႏုိင္ငံထဲ ဥပေဒမဲ့၀င္သည့္ ျမန္မာဦးေရ နည္းသြားမည္ဟု ယူဆသည္။

ဒါနန္-ေမာ္လၿမိဳင္ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္းပြင့္သြားရန္ ျမန္မာဘက္၌ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ အျခားအေျခခံအေဆာက္အုံမ်ား ေကာင္းရန္လုိသည္။ ဤကိစၥတြင္ ေအဒီဘီက တုိက္႐ုိက္ေငြထုတ္ေခ်း၍ မရေသးသည့္အတြက္ ပုဂၢလိကမ်ား ပါ၀င္လုပ္ကုိင္လာႏုိင္ေအာင္ နအဖအရာထမ္းကုိ စရိတ္အကုန္အက်ခံၿပီး အစည္းအေ၀း တက္ခုိင္းသည္။ ေအဒီဘီအစည္းအေ၀းတက္ေသာ နအဖကုိယ္စားလွယ္မ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးေငြျဖင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းတည္ေထာင္ခဲ့သူ ဦးအုိက္ထြန္းႏွင့္ ဦးေက်ာ္၀င္း ဆုိသူလည္း ပါ၀င္ခဲ့ဖူးသည္။

ထုိင္း-တ႐ုတ္ ပုဂၢလိက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ အေပးအယူလုပ္၍ ကရင္ႏွင့္မြန္ျပည္နယ္၌ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံႏုိင္ေအာင္ အာရွဖြဲ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္က ေဆာင္ရြက္ေနသည္။ နအဖစစ္တပ္အၾကမ္းဖက္၍ ေဒသခံမ်ား ဒုကၡေရာက္ရသည္ကုိ ဂ႐ုမစုိက္ပါ။ ေမာ္လၿမိဳင္မွ ဒါနန္ဆိပ္ကမ္းအထိ ေစ်းကြက္ႀကီး ေပၚထြက္လာသည္ကုိသာ ျမင္လုိ၏။ ဒီေစ်းကြက္ႀကီး ေပၚေပါက္လာပါက မဲေခါင္ႏုိင္ငံမ်ား အက်ဳိးခံစားရလိမ့္မည္ဟု ေအဒီဘီက ယူဆသည္။ ေလာေလာဆယ္၌မူ ေဒသခံျမန္မာျပည္သားမ်ားသာ မဲေခါင္ျမစ္၀ွမ္းစီမံကိန္း၌ မေကာင္းေသာအက်ဳိးဆက္မ်ားကုိ ခံစားေနရေပသည္။