ေခတ္ၿပိဳင္ - ကေလးစစ္သားေဟာင္းေတြဟာ ကေလးစစ္သား
ဘ၀ကေန လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပင္ပေလာကမွာ ဘယ္လုိ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ေတြ႔ႀကံဳေနရပါသလဲ။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း- အဓိက က်ေနာ္တုိ႔ေတြ႕ရတဲ့ကေလးေတြက အရြယ္နဲ႔မလိုက္တဲ့ဘ၀ကုိ ျဖတ္သန္းခဲ့ရတယ္။ စစ္တပ္အတြင္းမွာထဲကုိက သူတို႔မွာ အၾကမ္းဖက္လိုိတဲ့စိတ္၊ စိတ္ဓာတ္က်တဲ့အေျခအေန အဲလိုမ်ဳိးအမ်ားႀကီးျဖစ္လာတယ္။

တခ်ဳိ႕ကေလးေတြဆုိရင္ အရြယ္နဲ႔ မလိုက္ေအာင္ အရက္ကုိအလြန္အကၽြံေသာက္တာ၊ ေနာက္ ျပႆနာတခုကုိႀကံဳတုိင္း အၾကမ္းဖက္ေျဖရွင္းလိုတဲ့စိတ္က အမ်ားႀကီးျဖစ္လာတာေတြ႕ရတယ္။

ဒီလုိမ်ဳိးျဖစ္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ကေလးတေယာက္ဟာ ကေလးအေနနဲ႔ ပံုမွန္မျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဒီဒဏ္ရာေတြကုိ ေပ်ာက္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ လိုအပ္ေနတာေတြ႕ရတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ တခ်ဳိ႕ကေလးေတြကုိ လံုၿခံဳတဲ့ေနရာမွာ တျခားကေလးေတြနဲ႔ အတူတူထားၾကည့္တယ္။ အဲဒီကေလးေတြမွာ ဘာျဖစ္လာလဲဆုိေတာ့ ခုနတုန္းက အတိတ္ကအၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္  သူတုိ႔မွာ အျခားကေလးနဲ႔လည္း
ေရာေရာ၀င္၀င္ေနလုိ႔မရဘူး။ သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ သိမ္ငယ္ေနတယ္။ တခ်ဳိ႕က်ရင္ေတာ့ အရမ္းႀကီးကုိ အၾကမ္းဖက္လုိတဲ့စိတ္နဲ႔ပဲ ျပႆနာကုိေျဖရွင္းတာေတြ႕ရတယ္။

ေခတ္ - ဒီဘက္ ထိုင္းႏုိင္ငံဘက္ကုိ နအဖစစ္တပ္ထဲကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ ကေလးစစ္သားေတြရဲ႕ အေျခအေနကေရာ။

ေအာင္္ - တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ ဒီထုိင္းႏုိင္ငံဘက္ကုိ ထြက္ေျပးလာတယ္။ ထြက္ေျပးလာေပမယ့္ ထုိင္းအစုိးရကေန အရင္တုန္းက နအဖနဲ႔သေဘာတူညီထားတဲ့ စစ္သုဥ့္ပန္းလႊဲေျပာင္းေရးဆုိတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေၾကာင့္ သူတုိ႔ကုိ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ကူညီေပးႏုိင္တာမရွိဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဒီကေလးေတြက စစ္တပ္ကထြက္ေျပးလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထုိင္းစစ္တပ္နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ၾကားထဲမွာ သေဘာတူညီခ်က္အရ ဒီကေလးေတြကုိေတြ႕လုိ႔ရွိရင္ ထုိင္းစစ္တပ္ကဖမ္းၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ျပန္ပို႔တာရွိတယ္။

အဲဒီေတာ့သူတုိ႔ေတြမွာ ဒီဘက္ေရာက္လာလုိ႔ရွိရင္လည္း လံုလံုၿခံဳၿခံဳမရွိဘူး။ ပထမဦးဆံုးတခ်က္ကေတာ့ သက္ေသအေထာက္အထားမရွိတဲ့ တရားမ၀င္ျမန္မာႏိုင္ငံသားအေနနဲ႔ အဖမ္းခံထိႏုိင္တာတခုရယ္၊ ေနာက္တခုကေတာ့ စစ္တပ္ကထြက္ေျပးလာတယ္ဆုိတာသိလုိ႔ရွိရင္ ျမန္မာစစ္တပ္လက္ထဲကို ျပန္အပ္ႏိုင္တဲ့အေျခအေနေၾကာင့္ သူတုိ႔အေျခအေနက ပိုၿပီးေတာ့ဆုိးတယ္။

ေခတ္ - အဲဒီကေလးေတြ ေနာက္ေတာ့ ဘယ္ေနရာကုိေရာက္ကုန္ၾကလဲ။

ေအာင္ - တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာကေတာ့ ဒီကေလးေတြကို တတိယႏုိင္ငံအထိ ပို႔ေပးဖို႔ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ထိေတာ့ လုပ္ေနတာရွိတယ္။ ကေလးတခ်ဳိ႕ဆုိရင္ အဲဒီလိုသြားခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ သြားတဲ့အခါမွာလည္း ဘယ္လိုမွ ေရရွည္အတြက္ အက်ဳိးစီးပြားေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ကေလးေတြမွာ ဘာသာစကားအခက္အခဲရွိတယ္။ ေနာက္တခါ လူေနမႈအဆင့္အတန္းမတူဘူး။ အျခားသူတုိ႔နဲ႔ နီးစပ္တဲ့လူေတြမရွိတဲ့အခါမွာ တတိယႏုိင္ငံမွာ လံုၿခံဳေရးအရ လံုၿခံဳသြားေပမယ့္ စိတ္ဓာတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ထိခိုက္မႈွေတြအမ်ားႀကီးရွိတာ က်ေနာ္တုိ႔ေတြ႕ရတယ္။

ေခတ္ - နယ္စပ္ကတုိင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းေတြကေရာ သူတုိ႔ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ထားၾကတယ္မဟုတ္လား။

ေအာင္ - အဲလုိမ်ဳိးဟာလည္း ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုတုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းေတြေအာက္မွာေတာ့ မရွိေတာ့ဘူး။ တခ်ဳိ႕က ဒီဒုကၡ သည္စခန္းေတြမွာ ဒါမွမဟုတ္ တျခားလံုၿခံဳတဲ့ေနရာေတြမွာ သီးသန္႔ေနထုိင္ၾကတယ္။

ေခတ္ - ျပည္တြင္းထဲကုိျပန္သြားတ့ဲ ကေလးေတြေရာရွိလား။

ေအာင္ - တခ်ဳိ႕လည္းျပန္သြားတာေတာ့ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ ထုိင္းႏိုင္ငံထဲမွာပဲ ႀကံဳရာဆံုရာနဲ႔ေနၾကတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ျမန္မာျပည္ကုိ မျပန္ခ်င္ဘူး။ မျပန္ခ်င္ဘူးဆိုတဲ့ျပႆနာက ျပန္သြားလုိ႔မိရင္ အဖမ္းခံထိႏုိင္တယ္။ ေနာက္တပ္ေျပးျဖစ္တဲ့အတြက္ စစ္စည္းကမ္းနဲ႔ အေရးယူခံရႏုိင္တယ္။ ျပန္သြားလုိ႔ရွိရင္ သူတုိ႔မွာ ပညာမတတ္ဘူး။ ေနာက္တခါ မိဘအဆင္မေျပတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္က ေပါက္ဖြားလာရင္ ဘယ္လုိမွစား၀တ္ေနေရး အဆင္မေျပႏုိင္ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ျပန္သြားတာနည္းတယ္။

ေခတ္ - အေရအတြက္ကေရာ စာရင္းျပဳစုထားတာရွိလား။ ဥပမာ ဒီႏွစ္ပုိင္း ဒါမွမဟုတ္ (၅) ႏွစ္ (၁၀) ႏွစ္အတြင္းမွာ နယ္စပ္ေဒသကုိ ထြက္ေျပးလာတဲ့ကေလးစစ္သားအေရအတြက္ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ရွိၿပီလဲ။

ေအာင္ - က်ေနာ္တုိ႔နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာၾကည့္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီ (၂) ႏွစ္အတြင္းမွာ အားလံုးေပါင္း (၁၀၀) ေက်ာ္ရွိတယ္။ အဲဒီထဲက (၅၀) ေက်ာ္ေလာက္ပဲ က်ေနာ္တုိ႔စာရင္း အဓိကထားလုပ္ႏုိင္တယ္။ က်န္တဲ့လူေတြက စာရင္းရွိေပမယ့္ ဘယ္ေနရာေရာက္လုိ႔ ေရာက္သြားမွန္းမသိတဲ့ကေလးေတြရွိတယ္။

ေခတ္ - သူတုိ႔အတြက္ဦးတည္ၿပီး သီးသန္႔ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ဒါမွမဟုတ္ အစီအစဥ္ေတြေရာ ရွိပါသလား။

ေအာင္ - အဲဒါမ်ဳိးေတြရွိဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔အမ်ားႀကီးႀကိဳးစားတယ္။ တခ်ဳိ႕အဖြဲ႔အစည္းေတြကေတာ့ တေယာက္ႏွစ္ေယာက္ တပိုင္ တႏုိင္ ကူေနတဲ့ဟာမ်ဳိးရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာျပႆနာျဖစ္လဲဆုိေတာ့ စနစ္တက်ေလ့က်င့္ထားတဲ့လူေတြ၊ ကေလးေတြကုိ ဘယ္လုိ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္မလဲ၊ ဘယ္လိုစကားေျပာမလဲစတဲ့ ေလ့က်င့္မႈမ်ဳိးမရွိေတာ့ တခ်ဳိ႕အစီအစဥ္ေတြက တေယာက္ႏွစ္ေယာက္ထဲေပမယ့္ ၾကာရွည္မခံဘူးျဖစ္သြားတယ္။

ေခတ္ - မၾကာေသးခင္က HREIB နဲ႔ ႐ိုးမ (၃) သတင္းဌာနနဲ႔ေပါင္းၿပီး ကေလးစစ္သားနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာတခုကုိ ထုတ္ေသး တယ္ေနာ္။ အဲဒီအစီရင္ခံစာကေရာ ဘာကုိအဓိကရည္ရြယ္ၿပီး ထုတ္တာပါလဲ။

ေအာင္ - ပထမအခ်က္ကေတာ့ နအဖက အခုအခ်ိန္အထိ ဒီကေလးစစ္သား အသံုးျပဳေနတဲ့ဟာကုိ သက္ေသအေထာက္အထားျပတဲ့ သေဘာျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ နအဖရဲ႕ ကေလးစစ္သားမ်ားအား စစ္မႈထမ္းျခင္းမွ ကာကြယ္တားဆီးထိန္းသိမ္းေရးေကာ္ မတီက တာ၀န္ရွိတဲ့အတုိင္း စစ္တပ္ထဲေရာက္ၿပီးသားကေလးေတြကုိ ျပန္လည္ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ဖုိ႔အစီအစဥ္ေတြ မလုပ္ေသးဘူးဆုိတာ ေထာက္ျပထားတာပါ။

ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ အရင္တုန္းက နအဖက သူတုိ႔ဆီမွာ ကေလးစစ္သားလံုး၀မရွိပါဘူးလုိ႔ေျပာတယ္။ ဒီဟာက အေျခအျမစ္မရွိတဲ့ စကားေတြဆုိၿပီး သူတုိ႔ေျပာတယ္။ အဲ မၾကာေသးခင္ကပဲ ကေလးစစ္သား အနည္းအက်ဥ္းရွိပါတယ္ဆုိတာကုိ သူတို႔က ထုတ္ေဖာ္ လာတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔ေကာ္မတီက တာ၀န္ရွိတဲ့အတုိင္း ရွိတဲ့ကေလးေတြကုိ စစ္တပ္က အျမန္ဆံုးဖယ္ထုတ္ဖုိ႔အတြက္ အခုထိပ်က္ကြက္ေနတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔သုေတသနစာတမ္းမွာ ေထာက္ျပထားတာပါ။

ေခတ္ - ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးစစ္သားေတြသံုးေနရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းက ဘာလုိ႔ေျပာလို႔ရပါသလဲ။

ေအာင္ - အဓိကအေၾကာင္းရင္း ပထမေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ စစ္တပ္က အင္အားတုိးခ်ဲ႕ဖုိ႔ လူလုိတယ္။ လူလုိတဲ့အခါမွာ အရြယ္ေရာက္ တဲ့လူေတြေခၚေပမယ့္ မရတ့ဲအခါမွာ ကေလးေတြဘက္ကုိ လွည့္လာတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကလည္း ျပည္တြင္းစစ္ေတြျဖစ္ေနတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့အခါမွာ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ စစ္သားလုိတယ္။ ဒါလည္း အေၾကာင္းတရားတရပ္ပဲ။ ေနာက္တခုက ကေလးဆုိတာက မသိ နားမလည္တဲ့အရြယ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္။ ၿခိမ္းေျခာက္ရင္ေၾကာက္မယ္။ စဥ္းစားဆင္ျခင္မႈမရွိဘူး။ အဲဒီကေလးေတြက တုိင္းျပည္ရဲ႕စီးပြားေရး အေျခအေနေၾကာင့္ ေက်ာင္းခန္းထဲမွာမရွိဘဲနဲ႔ လမ္းေပၚေရာက္ကုန္တယ္။ ေစာင့္ေရွာက္ရမယ့္ မိဘေတြကလည္း ေစာင့္ေရွာက္ရမယ့္ အစား ကေလးေတြကုိပစ္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ေနရတယ္။ အဲဒီလုိအေျခအေနမ်ဳိးမွာ ကေလးစစ္သားသံုးတာ ပုိၿပီးေတာ့ျဖစ္လာတယ္။
ေျပာျပရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ အစိုးရပ်က္ကြက္မႈရယ္၊ ျပည္တြင္းစစ္ရယ္၊ တုိုင္းျပည္စီးပြားေရး၊ လူေနမႈ၊ ပညာေရးအေျခအေန အားလံုးဆုိး ၀ါးေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပဲလုိ႔ ေျပာရမယ္။

ေခတ္-ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ ကေလးစစ္သားေပါ့။ တပ္ထဲေရာက္ေနၿပီးေတာ့ အသက္ျပည့္သြားတဲ့အခ်ိန္ထိ ကေလးစစ္သားလုိ႔ သတ္မွတ္တုန္းပဲလား။

ေအာင္-ဘယ္လုိပဲႀကီးသြားႀကီးသြား ဘယ္အရြယ္ပဲေရာက္သြားေရာက္သြား စစ္တပ္ထဲကုိ စ၀င္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္မျပည့္ေသးရင္ ဒီကေလးဟာ ကေလးစစ္သားလုိ႔ပဲ ေျပာလုိ႔ရတယ္။

ေခတ္-ကေလးစစ္သားေတြရဲ႕ မိဘေတြဘက္ကေရာ သူတုိ႔သားငယ္ေတြ စစ္တပ္ထဲေရာက္ရ၊ ေရွ႕တန္းစစ္မ်က္ႏွာေတြကုိေရာက္ရ၊ ေနာက္ေတာ့ တပ္ထဲထြက္ေျပးသူေျပးၾကရၿပီး ဘယ္ဆီေရာက္ေနမွန္းမသိေတာ့တဲ့အေျခအေနကုိ ဘယ္္လုိတုံ႔ျပန္ၾကပါသလဲ။

ေအာင္-မိဘဆုိတာေတာ့ သားသမီးအတြက္ အၿမဲတမ္းစိတ္ပူတာပဲ။ ဒါေပမယ့္ စစ္တပ္ထဲေရာက္တဲ့ကေလးေတြရဲ႕ မိဘကေတာ့ ပိုၿပီး စိတ္ပူတာေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ ကေလးေတြဘယ္လုိမ်ဳိး အႏၲရာယ္က်ေရာက္ႏုိင္တယ္၊ ဘာမွေသေသခ်ာခ်ာသင္တာမရွိပဲ ေရွ႕တန္းစခန္းေတြပို႔တယ္၊ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့အလုပ္ေတြ လုပ္တယ္ဆုိတာသိတဲ့အခါမွာာ မိဘေတြက ပိုၿပီးေတာ့စိုးရိမ္တယ္။

စိုးရိမ္တဲ့အတြက္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ နအဖရဲ႕ေကာ္မတီကိုသြားတုိင္တာ၊ အုိင္အယ္လ္အုိကိုသြားတုိင္တာေတြလုပ္တယ္။ လုပ္ေပမယ့္ ဘာမွ ထူးျခားမႈရွိမလာတဲ့အခါ ပိုၿပီးေတာ့ သူတို႔မွာ ယူႀကံဳးမရျဖစ္တယ္။ ေနာက္ကယ္ထုတ္ခ်င္တယ္။ ကယ္လုိ႔မရဘူး။ ဒုကၡေရာက္မယ္ ဆုိတာ သိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လုိမွ ကယ္ထုတ္လုိ႔မရဘူး။ အဲဒီလုိအေျခအေနမ်ဳိးမွာ မိဘေတြရဲ႕အသံကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကုိ သနားဖုိ႔ ေကာင္းတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာရွိတယ္။

ေခတ္-အခုလိုမ်ဳိးအခ်ိန္ေပးၿပီး စိတ္ရွည္လက္ရွည္နဲ႔ ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကုိ ေခတ္ၿပိဳင္က ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ ပါတယ္။     ။