ျမန္မာျပည္အထက္ပိုင္းတြင္ ေရႊမ်ား အႀကီးအက်ယ္ တူးေဖာ္ရွာေဖြေနသျဖင့္ ျမစ္၊ ေခ်ာင္းမ်ားအပါအဝင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ပ်က္စီးေနၿပီး ေဒသခံလူထု က်န္းမာေရးထိခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္။
 စစ္ကိုင္းတိုင္း အထက္ပိုင္း၊ အင္းေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ နမ့္က်ိဳင္းရြာအနီးတြင္ ယခုႏွစ္လယ္ပိုင္းကစ၍ ေရႊအႀကီးအက်ယ္ တူးေဖာ္ေနရာ ေရႊသန္႔စင္ရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ ဓာတုပစၥည္းမ်ားကို နမ့္က်ဳိင္းေခ်ာင္းအတြင္းသို႔ စြန္႔ပစ္ေနသျဖင့္ ေခ်ာင္းေရအသံုးျပဳေနေသာ အင္းေတာ္ၿမိဳ႕ခံမ်ားသည္ မသန္႔ရွင္းသည့္ေရေၾကာင့္ အေရျပားေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေနၾကေၾကာင္း ေဒသခံတဦးက ေျပာသည္။
၎က “မင္းက်န္စစ္ ကုမၸဏီနဲ႔ လားဟူ ျပည္သူ႔စစ္အဖဲြ႔က အင္းေတာ္ၿမိဳ႕ရဲ႕အထက္ ေျခာက္မိုင္အကြာ နမ့္က်ိဳင္းမွာ ေရႊလုပ္ေနတာ။ ေက်ာက္တံုးေတြကုိ ခဲြၿပီး ေရႊရွာေနၾကတာ။ ေရႊသန္႔စင္တဲ့ခါ သံုးတဲ့ အက္ဆစ္တို႔၊ ကာဗြန္တို႔ အဲလိုမ်ဳိး ဓာတုပစၥည္းေတြကို သံုးၿပီးေတာ့ ေခ်ာင္းထဲ ပစ္ေနတာ။ အဲဒါနဲ႔ ေခ်ာင္းေအာက္ပိုင္းမွာရိွေနတဲ့ အင္းေတာ္ၿမိဳ႕ခံေတြက အဲဒီေခ်ာင္းေရကို ခ်ဳိးၾကေတာ့ အေရျပားမွာ အဖုအပိန္႔ေတြ ထြက္လာ၊ ယားေတာ့ ကုတ္၊ အနီကြက္ၾကမ္းႀကီးေပၚလာ၊ ေဆးခန္းျပေတာ့ ေရမသန္႔လို႔ ျဖစ္တာဆိုၿပီး ေျပာေနတယ္” ဟု ဆုိသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ေရႊကူၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္ႀကီးေဒသႏွင့္ မိုးညႇင္းၿမိဳ႕နယ္ အင္းေတာ္ႀကီးေဒသအတြင္းရိွ ေရႊတူးေဖာ္မႈမ်ားတြင္လည္း အလားတူ ဓာတုပစၥည္း စြန္႔ပစ္မႈရိွ၍ တိရစာၦန္ေသဆံုးမႈမ်ားရိွကာ မ်ဳိးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္မည့္ အႏၲရာယ္အေျခအေန ေရာက္ရိွေနေၾကာင္း အဆိုပါ ေရႊတြင္းလုပ္ငန္းမ်ားအား ကြင္းဆင္းေလ့လာခဲ့သည့္ ကခ်င္ အန္ဂ်ီအိုအဖဲြ႔ဝင္တဦးက ေျပာသည္။
၎က “ေရႊတူးတာက (၂) မ်ဳိးရိွတယ္။ ေရာေရႊဆိုတာက ေက်ာက္တံုးေတြခဲြၿပီး ရွာရတာ။ အက္ဆစ္အျပင္းလိုဟာမ်ဳိး ဓာတုပစၥည္းေတြ၊ ျပဒါးေတြ သံုးရတယ္။ ၿဗံဳးေရႊလို႔ေခၚတဲ့ ေျမႀကီးေတြ တူးေဖာ္ၿပီး လုပ္တာကလည္း သစ္ေတာေတြ ခုတ္ရတယ္၊ ျပဒါးေတြသံုးရတယ္၊ (၂) မ်ဳိးလံုး ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္တာပဲ။ အင္းေတာ္ႀကီးေဒသ ေညာင္ပင္ေက်းရြာဘက္က စက္လဲ့ဆိုတဲ့ေရႊေမွာ္မွာ အဲလို ေက်ာက္တံုးေတြ ခဲြၿပီး ေရႊရွာေနတယ္။ အင္းေတာ္ႀကီး အိုင္ေဘးကပဲ မိုင္းေနာင္၊ နတ္မီးေလာင္ ေရႊတြင္းေတြက်ေတာ့ မႈန္စုပ္စက္နဲ႔ ရွာတဲ့ ၿဗံဳးေရႊဟာမ်ဳိးလည္း လုပ္ေနၾကတယ္။ အင္းေတာ္ႀကီးအိုင္မွာ ငါးမရိွသေလာက္ ျဖစ္ေနတာ အေတာ္ၾကာၿပီ။ အဲလို ေရႊတြင္းေတြ စလုပ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ငါးေတြ ကုန္သေလာက္ျဖစ္ခဲ့တာ” ဟု ေျပာသည္။
ေရႊတြင္းမ်ားအနီးရိွ ေခ်ာင္းတေလွ်ာက္တြင္ ေခ်၊ ရစ္၊ ေတာၾကက္ စသည့္တိရစာၦန္မ်ား ေသဆံုးမႈမ်ားကို ရံဖန္ရံခါ ေတြ႔ျမင္လာေနရေၾကာင္း၊ တႏိုင္းေဒသ အေနာက္ဘက္ တာ႐ိုေက်းရြာအနီးရိွ တံုပနီေရႊတြင္းမ်ားေၾကာင့္ ကံေကာ္ေတာမ်ား ဧကေထာင္ႏွင့္ခ်ီ ပ်က္စီးသြားခဲ့ေၾကာင္း ကခ်င္ အန္ဂ်ီအဖဲြ႔ဝင္တဦးက ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ေမခ၊ မလိချမစ္ႏွင့္ ဧရာဝတီျမစ္ဆံုေဒသ၊ တႏိုင္းေဒသ၊ အင္းေတာ္ႀကီးေဒသ၊ ဖားကန္႔ေဒသ၊ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ လိုင္ဇာအနီးရိွ နန္႔ဆန္ယန္ေက်းရြာႏွင့္ ေရႊကူၿမိဳ႕နယ္တို႔သည္ ထင္ရွားသည့္ ေရႊတြင္းမ်ားျဖစ္သည္။
|
